Աշխարհը բժշկի գունավորմամբ. նյարդաբանության ամբիոնի վարիչ Հովհաննես Մանվելյան

Ծնվել է 1971-ին: Գերազանցությամբ ավարտել է հանրակրթական դպրոցը: 1988-1994-ին սովորել և կարմիր դիպլոմով ավարտել է ԵՊԲՀ բուժական ֆակուլտետը:

2001-ին պաշտպանել է թեկնածուական թեզը:

2004-2005-ին աշխատել է ԱՄՆ-ում` Սան Ֆրանցիսկոյի համալսարանում (UCSF): 

2007-ին պաշտպանել է դոկտորական թեզ:

2007-ից ղեկավարում է նյարդաբանության ամբիոնը: 

ԵՊԲՀգիտական խորհրդի անդամ է, թերապևտիկ մասնագիտությունների ցիկլային մեթոդական հանձնաժողովի նախագահն է, Հայաստանի նյարդաբանական և Ալցհեյմերի ասոցիացիաների փոխնախագահն է: Հեղինակ է ավելի քան 80 գիտական աշխատանքների: 

Ամուսնացած է, ունի երկու դուստր: 

Եվ… նկարում է:

Մեր հյուրն է նյարդաբանության ամբիոնի վարիչ Հովհաննես Մանվելյանը։

–   Կարևորում ե՞ք բժշկի առնչությունն արվեստին:

–  Ի տարբերություն այլոց, ովքեր բժշկությունը դիտում են որպես արհեստ, ես համոզված եմ, որ բժշկությունը ևս արվեստ է: Լավ բժիշկը անպայման բազմակողմանի զարգացած մարդ պետք է լինի: Դա է ապացուցում կյանքի փորձը, երբ հաճախ ենք հանդիպում բժիշկ-գրողների, բանաստեղծների, նկարիչների, երաժիշտների, երգիչների, դերասանների և այլն:

Կարծում եմ, որ մեր խնդիրն այսօր ոչ միայն երիտասարդներին բժշկություն սովորեցնելն է, այլև ճաշակ ձևավորելը և հոգևոր արժեքների հանդեպ հետաքրքրություն առաջացնելը:

Արվեստ պետք է լինի բժշկի յուրաքանչյուր քայլի մեջ` սկսած հիվանդի հետ առաջին շփումից մինչև նրա առողջացումը:

Ի դեպ` ԱՄՆ-ում կատարվել է մի շատ հետաքրքիր փորձ, երբ երեք բժիշկներ հիվանդներ ընդունելիս խաղացել են համապատասխանորեն երեք դեր: Առաջինը հիվանդին ընդհատել է, սակայն տվել է ճիշտ ախտորոշում և բուժում: Երկրորդը հիվանդի հետ զրուցել է իմիջիայլոց: Երրորդը հիվանդին թույլ է տվել խոսել մինչև վերջ, ցույց է տվել կարեկցանք, սակայն «ախտորոշել» է սխալ:

Արդյունքում` հիվանդների կողմից լավագույն բժիշկ է ճանաչվել երրորդը: Մի բան ևս ուզում եմ նշել. ԱՄՆ-ում ցանկացած բժշկական հաստատությունում հիվանդների համար կան բազմաթիվ գրքույկներ` հատուկ խորհրդատվություններով, ասենք` ինչպես ճիշտ ընտրել բժշկին: Այդ գրքույկներից մեկում վերարտադրվում են Ֆլորա Նայթինգելի խոսքերը`«Ուշադրություն դարձրեք բժշկի սենյակի պատուհանագոգի ծաղիկներին: Եթե դրանք խնամված են ու կանաչ, ապա բժիշկը հոգատար կլինի նաև իր հիվանդների նկատմամբ»:

–   Զգացողություն, որը չէիք ցանկանա վերապրել:

–  Դավաճանություն և հիասթափություն: Թվում է, թե բոլորս էլ խուսափում ենք այս երկուսից, բայց ինձ համար անտանելի ծանր է լինում կորցնել վստահությունը և հարգանքը մի մարդու հանդեպ, ում ես համարում էի ինձ հոգեհարազատ:

–   Ամենաթանկ խորհուրդը, որը ստացել եք ձեր կյանքում: Ումի՞ց: Դեպք, որի մասին հիշողությունն ուղեկցել է ողջ կյանքի ընթացքում, որը օգնել է դժվարությանը նայել փիլիսոփայորեն…

–  Ճակատագրի բերումով առիթ եմ ունեցել շփվել բազմատեսակ, տարբեր ազգերի, հավատքի, ռասսայի պատկանող մարդկանց հետ և միշտ փորձել եմ հասկանալ նրանց մտածելակերպը, կյանքի արժեվորման նրանց գնահատականները: Մի քանիսից ստացել եմ «մեծ դասեր» և հասկացել կարևոր մի ճշմարտություն` ամեն մարդու հետ խոսել իր լեզվով, չխուսափել և ոչ մեկից:

Մի քանի տարի առաջ մասնակցում էի կոնգրեսից հետո կազմակերպված մի հանդիպման` Վիեննայի քաղաքապետարանում: Այցեքարտիս վրա կարդալով անունս և երկիրս` ինձ մոտեցավ մի բարեհամբույր, ալեհեր կին, որը մեծ հետաքրքրությամբ հարցրեց, թե ինչպես է հիմա կյանքը Հայաստանում, ինչպես է մեր ժողովուրդը կարողացել վերապրել ցեղասպանությունը: Զրուցակցիս քաջատեղյակության առնչությամբ իմ զարմանքին ի պատասխան նա ասաց, որ Ավստրիայի դպրոցական ծրագրում Ֆրանց Վերֆելի (որը ի դեպ ազգությամբ ավստրիացի հրեա է) «Մուսա լեռան քառասուն օրը» վեպը պարտադիր ուսումնական ծրագրի մեջ է ներառված, և նա, որպես մանկավարժ ու քաղաքացի, մեծ կարեկցանքով է վերաբերում հայերին: 

Հրաժեշտ տալիս սեղմեցի այդ կնոջ ձեռքը և նկատեցի ձեռքի ուժը և ափի կոշտուկները, որը հստակ խոսում էր նրա` ֆիզիկական աշխատանք կատարելու մասին: Միջոցառման կազմակերպիչներից մեկը մոտեցավ ինձ և հարցրեց, թե արդյոք հաճելի՞ էր իմ զրուցակիցը: Լսելով իմ դրական պատասխանը` նա ասաց, որ ես զրուցում էի Ավստրահունգարիայի վերջին կայսեր թոռան հետ: Ես ասացի` բայց նա թագ չէր կրում: Ընկերս պատասխանեց.«Իհարկե, նա այսօր այստեղ որպես դպրոցի ուսուցչուհի էր եկել»: Չնայած շատ տարիներ են անցել` ես մինչև հիմա հիշում եմ այդ պատմությունը ու իմ քաղած դասը` լինել հասարակ, ամուր կանգնած լինել գետնի վրա, սա է բարձրագույն արիստոկրատիզմը:

 - Կարդալ հասցնում ե՞ք:

–  Պետք է խոստովանեմ, որ շատ դժվար եմ գտնում այն գիրքը, որը գրավում է ուշադրությունս: Մասնագիտական ինքնակրթումը անվերջ և անընդհատ է, սակայն գեղարվեստական գրականության աշխարհում ուզում ես ստանալ քեզ հուզող հարցերի պատասխանները: Վերջերս նորից սկսեցի կարդալ Միշել դը Մոնտենի «Փորձերը»: 

–   Նկարելիս սիրում եք երաժշտությո՞ւն լսել, ապրել վերհուշերո՞վ, թե՞ մտաբերում եք երեկվա կամ այսօրվա հիվանդին…

–  Ընդհանրապես երաժշտություն շատ եմ սիրում լսել: Իհարկե` գերադասում եմ օպերային երաժշտությունը, այն էլ մեծն Մարիա Կալլասի կատարմամբ: Սերը դեպի օպերային արվեստը փոխանցվել է զավակներիս, որոնք հաճույքով պատրաստ են ինձ հետ լսել «Տոսկա», «Լակմե»,«Կարմեն»...

Նկարելիս սովորաբար կտրվում եմ արտաքին աշխարհից, ինչն էլ թույլ է տալիս ինձ իսկապես հանգստանալ առօրյա հոգսերից:

–   Ի՞նչ ասել է տոն` ձեր ընկալմամբ:

–  Իմ կարծիքով տոնի ընկալումը տարբեր տարիքներում էապես տարբերվում է: Երեխայի համար գունեղ փուչիկը և համեղ քաղցրավենիքը արդեն տոն է, դեռահասի համար ընկերներով ինչ-որ առիթով ճաշելը գուցե ևս տոն է: Տարեցի համար իր զավակների ուրախությանը մասնակցելն է տոն: Ինձ համար այդ ամենի կազմակերպումը կարող է տոնական զգացում առաջացնել, սակայն միշտ կողմնակից եմ առողջ և անվտանգ տոներին: Շատակերությամբ զբաղվելու փոխարեն կարելի է գնալ լողավազան, մարզադահլիճ...

–   Հանգստի նախընտրած ձևը:

–  Ես կարող եմ հանգստանալ և էներգիայով լցվել ինձ համար հաճելի մարդկանց հետ շփվելիս, ճանապարհորդելիս, երաժշտություն լսելու կամ գիրք կարդալու ժամանակ, ցանկացած այն դեպքում, երբ կտրվում եմ առօրյա ծանրաբեռնվածությունից: Նշեմ, որ, այսպես կոչված`«պասիվ» հանգիստը ինձ համար չէ:

–   Ձեր նախընտրած գույնը: Ինչո՞ւ հատկապես այդ գույնը:

–  Բոլոր գույներն էլ սիրում եմ, սակայն կան գույների համակցումներ, որոնք առանձնակի հաճելի են, նույնիսկ` հարմոնիկ: Ինձ համար այդպիսին է մուգ կապույտի և վառ կարմիրի համակցումը, բայց պետք է հիշել, որ մի քանի հիմնական գույներից բացի գոյություն ունեն հազարավոր կիսատոներ, որոնց խայտաբղետ համակցությունից էլ ստեղծված է բնությունը, հետևաբար և կյանքը:

–   Ձեր հղումը մեր երիտասարդ ընթերցողին:

–  Եղե´ք ազնիվ ինքներդ ձեզ հետ: Եղե´ք ձգտող, դժգո´հ մնացեք ձեր սեփական ձեռքբերումներից, ձգտեք ավելի բարձրին և կատարյալին: Փնտրե´ք և գտե´ք այն ներքին ներդաշնակությունը, որը թույլ կտա ձեզ հաճույք ստանալ ամենօրյա աշխատանքից: Համարձա´կ եղեք: Մի´ վախեցեք անել քայլեր, որոնք կավելացնեն ձեր կյանքի փորձը և գիտելիքը: Փորձը միշտ բարորակ է:

–  Շնորհակալություն հարցազրույցի համար: Ես միշտ հաճույքով եմ զրուցել մեր այն աշխատակիցների` հատկապես բժիշկների հետ, ովքեր մասնագիտական գիտելիքներից զատ իրենց հոգում բարձրի ու կատարյալի ձգտման կայծ ունեն, ովքեր ոչ միայն ճանաչում են կյանքը, այլև սիրում այն, և իրենց ստեղծագործական գործունեությամբ աշխատում սիրելի դարձնել այն նաև ուրիշների համար:

Հարցեր, պատասխաններ, մեկնաբանություններ