Բժիշկներ
ԿԱՌԼԵՆ ԱԴԱՄՅԱՆ. Հայաստանի սրտաբանների ասոցիացիայի նպատակները, սրտաբանության արդի խնդիրները, անելիքները,
Տեսասրահում`
Հայաստանի սրտաբանների IX վեհաժողովի հովանավորները
2013 թ-ի մայիսի 15-17-ը Երևան քաղաքում տեղի ունեցավ Հայաստանի սրտաբանների «Սիրտ-անոթային հիվանդությունների պաթոգենեզի, ախտորոշման, բուժման և կանխարգելման տարբեր հարցեր» խորագրով IX վեհաժողովը: Վեհաժողովի ընթացքում քննարկվեցին սիրտ-անոթային հիվանդությունների ախտորոշմանը, բուժմանը և կանխարգելմանը վերաբերվող հիմնահարցեր, ներկայացվեցին հայազգի, ինչպես նաև այլազգի բժիշկ հետազոտողների կողմից այս բնագավառում կատարված մի շարք հետազոտություններ, սրտաբանության բնագավառում անհրաժեշտ նոր դեղամիջոցներ: Սրտաբանության արդի խնդիրների, Սրտաբանների ասոցիացիայի, կազմակերպվող վեհաժողովի նպատակների ու անելիքների մասին զրուցեցինք ակադեմիկոս, բ.գ.դ. Կառլեն Գրիգորի Ադամյանի հետ:
– Որպես սրտաբանների ասոցիացիայի նախագահ, ներկայացրեք, խնդրեմ, նրա ստեղծան և գործունեության պատմությունից։
– Ասոցիացիան ստեղծվել է 38 տարի առաջ և սկզբնապես կոչվել է Հայաստանի սրտաբանների ընկերություն, իսկ վերջին տարիներին վերանվանեցինք Սրտաբանների ասոցիացիա:
![]() |
![]() |
![]() |
|
2013 թ-ի մայիսի 15-17. Երևան, Հայաստանի սրտաբանների IX վեհաժողովը
|
||
– Առանձնացրեք, խնդրեմ, կարևոր ներդրումները։
– Կնշեմ սրտաբանության ոլորտում շատ կարևոր փուլերը: Առաջին փուլը բնորոշվում է նրանով, որ Հայաստանում ստեղծվեցին սուր կորոնար հիվանդություններն ուսումնասիրող ստորաբաժանումներ: Տասնյակ տարիների ընթացքում այս ստորաբաժանումների ստեղծումը դարձավ սրտամկանի կաթվածի ախտորոշման և բուժման անկյունաքարը: Հետագայում` 80-ականներին, տեղ գտան ինտերվենցիոն միջամտությունները, որոնք սկզբում լայն տարածում չունեցան, բայց հետագայում կորոնար անգիոպլաստիկան նպաստեց մեթոդի լայն տարածմանը ամբողջ աշխարհում, ինչպես նաև Հայաստանում:
– Կա՞ն այսօր գործող ծրագրեր, կմանրամասնե՞ք։
– Սրտաբանության ոլորտում մենք առաջնորդվում ենք եվրոպական ուղենիշներով, ինչի համաձայն այժմ լայնածավալ աշխատանքներ են տարվում և մեծ ուշադրություն է դարձվում հատկապես սրտամկանի կաթվածին: Կաթվածի հետևանքով առաջացած մահացությունների թիվը Հայաստանում չի նվազում: Սրտաբանության և առհասարակ առողջապահության ոլորտում սա ամենալուրջ խնդիրներից է: Մենք զարգացող երկրների շարքում ենք, որտեղ հատկապես վերջին 20 տարիների ընթացքում սրտանոթային համակարգի բարդություններից մահացությունների թիվը շարունակում է աճել այն դեպքում, երբ արևմտյան Եվրոպայում և ԱՄՆ-ում աստիճանաբար նվազում է:
![]() |
![]() |
![]() |
|
2013 թ-ի մայիսի 15-17. Երևան, Հայաստանի սրտաբանների IX վեհաժողովը
|
||
– Կարո՞ղ եք վիճակագրական տվյալներ ներկայացնել` մասնավորապես նշելով մահացությունների աճի թիվը:
– Այս 20 տարիների ընթացքում կաթվածի հետևանքով առաջացող մահացությունների թիվն աճել է 44%-ով, իսկ ընդհանուր առմամբ սրտանոթային հիվանդություններից մահացության ցուցանիշն աճել է 33%-ով: Թվերն անհանգստացնող են, քայլեր պետք է ձեռնարկվեն, փորձում ենք բարձրացնել մեր աշխատանքի որակը, մշակել նոր մոտեցումներ: Առանց ST էլևացիայի և ST էլևացիայով սրտամկանի կաթվածների վերաբերյալ մենք արդեն իսկ մշակել և Առողջապահության նախարարության ուշադրությանն ենք ներկայացրել հայերեն ձեռնարկ, որտեղ ներառված են եվրոպական մի շարք ուղենիշեր, օգտակար խորհուրդներ, թե ինչպես պետք է աշխատել կաթվածի այս տեսակների հետ: Նպատակը մեր առաջնային օղակի սրտաբանների աշխատանքն ուղղորդելն է:
![]() |
![]() |
![]() |
|
2013 թ-ի մայիսի 15-17. Երևան, Հայաստանի սրտաբանների IX վեհաժողովը
|
||
– Ի՞նչ անելիքներ ունի ասոցիացիան մոտ ապագայում։
– Ամբողջ աշխարհում ապացուցվել է, որ ինտերվենցիոն միջամտությունները, ստենտավորումը մահացության թվի վրա չեն ազդում: Եվրոպական մի շարք երկրներ աշխարհին ապացուցեցին, որ ամենամեծ հաջողության այս ասպարեզում կարելի է հասնել միայն ռիսկի գործոնների վրա խիստ վերահսկողություն կազմակերպելով, առողջ ապրելակերպ քարոզելով: Օրինակ, Շվեդիայում 20 տարվա ընթացքում սրտամկանի իշեմիկ հիվանդություններից մահացությունների տոկոսն իջեցրին 55-ով: Մենք պետք է ամեն ինչ անենք մեզ մոտ մահացությունների թիվը որոշ չափով կրճատելու համար:
– Ի՞նչ է պետք Եվրոպական փորձը Հայաստանում հաջողությամբ կիրառելու համար:
– Պետք է կատարվեն պետական կանխարգելիչ ծրագրեր: Ամբողջ աշխարհում այս մեթոդով են առաջնորդվում, և պետական կանխարգելիչ ծրագրերն են, որ կարող են արդյունք տալ: Այս հարցը նաև մեծ ֆինանսական ներդրումների հետ է կապված:
– Մեզ մոտ իրականացվո՞ւմ են այդպիսի ծրագրեր:
– Ոչ, մեզ մոտ բացարձակապես չկան պետական կանխարգելիչ ծրագրեր, դրանց ոչ մի լումա չի հատկացվում:
– Ի՞նչ եք ակնկալում կազմակերպվող վեհաժողովներից:
– Ակնկալում ենք սրտաբանների աշխատանքի, առաջնային օղակում ցուցաբերվող ծառայությունների որակի բարձրացում:
– Ի՞նչ խորհուրդ, կոչ ունեք սրտաբաններին:
– Ես միշտ կոչ եմ անում առաջին հերթին հոգ տանել հիվանդի մասին: Ինչ անում ենք, պետք է լինի ի օգուտ հիվանդի: Հիմա նոր դար է, շահի գործոնն ամենուր է, բայց այն չպետք է ներխուժի բժշկության մեջ, պետք է առաջնահերթ մտածել հիվանդի առողջության, հիվանդի շահի մասին:
24.05.2013 -
-
2013 թ-ի մայիսի 15-17. Երևան, Հայաստանի սրտաբանների IX վեհաժողովը
-
-
ՍՐՏԱԲԱՆՆԵՐԻ
ԳԵԴԵՈՆ ՌԻԽՏԵՐ ԲԸ Հունգարիա, դեղագործական ընկերության ներկայացուցչությունը Հայաստանում
-
IX ՎԵՀԱԺՈՂՈՎԻ
ՊՖԱՅԶԵՐ դեղագործական ընկերություն
-
ՀՈՎԱՆԱՎՈՐՆԵՐԸ
ԷԳԻՍ դեղագործական ընկերության ներկայացուցչությունը Հայաստանում
-
GMP Pharmaceuticals դեղագործական ընկերության ներկայացուցչությունը Հայաստանում
-
ԲԵՌԼԻՆ_ԽԵՄԻ I ՄԵՐԱՆԻՆԻ դեղագործական ընկերության ներկայացուցչությունը Հայաստանում
-
ՏԱԿԵԴԱ դեղագործական ընկերության ներկայացուցչությունը Հայաստանում
-
ԳՐԻՆԴԵՔՍ դեղագործական ընկերության ներկայացուցչությունը Հայաստանում
-
ԲԱՅԵՐ դեղագործական ընկերության ներկայացուցչությունը Հայաստանում
-
ՍԵՐՎԻԵ դեղագործական ընկերության ներկայացուցչությունը Հայաստանում
-
ԷԲԲՈՏՏ դեղագործական ընկերության ներկայացուցչությունը Հայաստանում
-
ՎԻԿՏՈՐԻԱ ՔՈՆՍԱԼԹԻՆԳ ընկերություն
-
Հայաստանի սրտաբանների IX վեհաժողովի մասնակից և հովանավոր դեղագործական ընկերությունների աշխատակիցները ԱՆ ԱԱԻ տնօրեն Պարունակ Զելվեյանի հետ
Կարդացեք նաև
Պարոն Սողոյան, սկսում ենք բժիշկների հետ լակոնիկ հարցազրույց` պացիենտներին հուզող հարցուպատասխանի շրջանակում, որոնք շատ հաճախ են շրջանառվում բնակչության շրջանում: Առաջինը դիմում ենք Ձեզ:
- Հարց առաջին. ի՞նչ ասել է լավագույն բժիշկ, և ո՞ր հատկանիշներով են արժանանում այդ բնութագրին:
Լավագույն բժիշկը նա է, ում գործունեության շնորհիվ բուժառուն առողջանում է, բուժում, ապաքինվում, վերականգնվում, ունենում կայուն ախտադադար, և նա էլ, տվյալ դեպքում, տվյալ բուժառուի համար կլինի «աշխարհի ամենալավ բժիշկը», քանի որ ինքը հիվանդ էր, իսկ բժիշկն իրեն օգնեց, բուժեց, «ոտքի կանգնեցրեց», «փրկեց»: Էլ նրանից լավ ո՞վ կարող է լինել: Եվ սա բնական, մարդկային մոտեցում է:
Իսկ «լավագույն բժիշկ»՝ աշխարհի, տվյալ երկրի, քաղաքի կամ գյուղի, որպես այդպիսին, լինել չի կարող:
- Հարց երկրորդ . ի՞նչ ասել է վատ բժիշկ, և ո՞ր հատկանիշներով են արժանանում այդ բնութագրին:
- Ինչպես որ չի կարող լինել «լավագաույն բժիշկ» ընդհանուր առմամբ, այդպես էլ չի կարող լինել «վատ բժիշկ» Ցանկացած բժիշկ, անկախ տարիքից, փորձից, կոչումից, իր աշխատանքի ընթացքում կարող է ունենալ դժվարություններ, բարդություններ, սխալներ, ձախողումներ՝ բարդացած դեպք, սուր գործընթացի քրոնիկացում, անտեղի հեռացված օրգան, անգամ ավելի ծանր հետևանքներ: Եվ դա չի կարող արժեզրկել նրա մինչև այդ կատարած մեծ աշխատանքը այլ բազմաթիվ բուժառուների հետ, չի կարող զրոյացնել հարյուրավոր կամ հազարավոր բարեհահաջող ավարտված դեպքերը:
Ցանկացած բժշկի գործունեության արդյունքում որոշակի տոկոսի մոտ չեն կարող չլինել բարդություններ. այդպիսին են մարդու օրգանիզմը, բնությունը, մարդու ցանկացած գործունեությունը: Բժիշկն էլ մարդ է կարող է սխալվել, եթե սրան գումարում ենք նաև այլ իրենից չկախված հանգամանքներ, որոնք բացասական են ազդում բուժման գործընթացի վրա: Եթե որևէ բժշկի բուժառուների թիվն անցել է 1.000, ապա առնվազն 50 մոտ պետք է բարդություններ եղած լինեն, իսկ 10.000-ի մոտ առնվազն 500-ը պետք դժգոհ մնացած լինեն, անկախ բժշկի անուն ազգանունից: Իսկ այդ 500-ը դժգոհելու են, և նրանց լսող և իրավիճակը ճիշտ չգնահատող մարդկանց մոտ կարող է կարծիք ձևավորվել, որ տվյալ մասնագետը «լավը չէ»... Իրականում եթե մարդը սվորել է վեց տարի մինչև դիպլոմը, երկուսից հինգ տարի դիպլոմից հետո, և շարունակաբար աշխատում է իր վրա, ապա վատը լինել չի կարող
- Հարց երրորդ . Ի՞նչ ասել է անփորձ բժիշկ, և ո՞ր հատկանիշներով են արժանանում այդ բնութագրին: Վստահե՞լ սկսնակ բժշկին:
- Սկսնակ կամ վաղ կարիերայի բժիշկ սովորաբար համարվում է մասնագիտություն ստանալուց հետո հինգ տարուց պակաս աշխատածը: Կարող են լինել մասնագետներ, ովքեր երկու երեք տարուց հետո արդեն ի վիճակի են դժվար դեպքեր վարել, կարող է նաև 7-10 տարի արդեն մասնագետ լինել, սակայն դեռևս բավարար վստահություն չունենա: Սկսնակ բժիշկը կարող է շատ հաջող դեպքեր վարել և հրաշալի արդյունքներ ունենալ, սրան զուգահեռ ամենափորձառու բժիշկը, կարող է պարզ դեպքում, անկախ իր կամքից, սխալներ թույլ տալ:
23.03.2026
Վալենտին Իվանովիչ Դիկուլը ծնվել է 1948 թ. ապրիլի 3-ին Կաունաս (Լիտվա) քաղաքում: Ծնողների մահվան պատճառով տղան ապրել է մանկատանը: Այնտեղ նա սովորել է ձեռնածություն և ակրոբատիկա...
03.04.2025
Բոկերիան աշխարհի այն քիչ սրտավիրաբույժների շարքին է դասվում, ովքեր կատարում են սրտի հետ կապված վիրահատությունների հայտնի արսենալ՝ ամենատարբեր ախտահարումների դեպքում: Վիրահատություններից շատերն այսօր աշխարհում չունեն...
22.12.2024
84-ամյա անվանի բժիշկ-գիտնական Հայրապետ Գալստյանը կյանքի 64 տարիները նվիրել է մարդկանց կյանքերի փրկության կարևոր գործին...
23.05.2024
Սիրելի՛ համալսարանականներ, ձեր ուշադրությանն ենք ներկայացնում բժշկագիտության մեջ մեծ ավանդ ունեցած ևս 10 հայ կին գիտնականի անուն...
22.05.2024
Նոբելյան առաջին հայազգի դափնեկիր, Երևանի Մխիթար Հերացու անվան պետական բժշկական համալսարանի պատվավոր դոկտոր, ամերիկահայ ականավոր գիտնական...
01.02.2024
Երևանի բժշկական ինստիտուտի բուժական ֆակուլտետում Գագիկ Բազիկյանը սովորել է 1966-1972 թվականներին: 1973 թվականին նա ընդունվել է Ռենտգենոլոգիայի և օնկոլոգիայի ինստիտուտ...
21.06.2023
Խոսենք «Արմենիա» ՀԲԿ արյան ծառայության մասին:
Կենտրոնում կատարվում են արյան հետ կապված այն գործառույթները, որոնք իրականացվում են...
12.06.2023
Մեդ-Պրակտիկ թիմի կողմից որոշում կայացվեց 2007 թվականին հրապարակվող «Ֆարմացևտ պրակտիկ» պարբերականի շրջանակում պրոֆեսոր Արմեն Չարչյանին հարցազրույցի ժամանակ հնչած...
03.05.2023
Մաշտոցի պողոտայով զբոսնելիս դժվար թե որևէ մեկն անտարբեր անցնի ծաղկեփունջը ձեռքին սպասող կամ անհանգստությամբ լցված հայրիկների, ծննդկանի հարազատների կողքով...
30.03.2023
Պրոֆեսոր Զարեհ Տեր-Ավետիքյանը Հայաստանի առողջապահության ոլորտի, բժշկագիտության նվիրյալներից է, որը մինչ օրս աշխատում է՝ բժշկական գիտելիքներով զինելով ապագա բժիշկներին, փրկելով բազմաթիվ կյանքեր...
20.01.2023
Կանանց առողջությանը և մայրությանը վերաբերող հարցերը բժշկական գիտությունների դոկտոր, ԵՊԲՀ մասնագիտական և շարունակական կրթության կենտրոնի մանկաբարձության և գինեկոլոգիայի ամբիոնի պրոֆեսոր...
24.10.2022
Բժիշկ Կարպիս Հարպոյեան
Մոնրէալ, 24 Յուլիս 2022
Բժիշկ Յարութիւն Մինասեանի մասին գրած եմ «Հայրենի բազմավաստակ բժիշկ հոգեբուժ...
06.09.2022
ԵՊԲՀ-ն հիշում ու գնահատում է իր նվիրյալներին, արժևորում նրանց կատարած տեսական ու գործնական աշխատանքը, տարիների վաստակը և փոխանցում նոր սերնդին՝ կոչումով բժշկի առաքելությունը շարունակելու...
22.07.2022
«Արմենիա» հանրապետական բժշկական կենտրոնի դիմածնոտային վիրաբուժության բաժանմունքի ղեկավար, դիմածնոտային վիրաբույժ, բժշկական գիտությունների թեկնածու, դոցենտ Արեգ Սեփյանը զբաղվում է դիմածնոտային...
06.04.2022
ԱՄԵՆԱԸՆԹԵՐՑՎԱԾ ՀՈԴՎԱԾՆԵՐԸ
-
Ժողովրդական դեղամիջոցներ
-
Հղիություն. 4-րդ ամիս
-
Հղիություն. 7-րդ ամիս
-
Կոճապղպեղ նույնն է՝ իմբիր, Ginger եւ Zingiber Officinale
-
«Արագիլ» հիմնադրամը ստեղծված է՝ օգնելու անպտղությամբ տառապող զույգերին. Կարինե Թոխունց
-
Հղիություն. 6-րդ ամիս
-
Հղիություն. 2-րդ ամիս
-
Ամուսնական առաջին գիշերը
- 4-7 ամսական երեխաների սնուցումը
-
Ընկերության մասին
-
Խնձորը` պզուկների դեմ. ազատվիր նրանցից 1 գիշերվա ընթացքում
-
Ինչպես ազատվել անցանկալի մազերից
-
Պարզվում է ապագա երեխայի սեռը կախված է մայրիկի սնունդից
-
Դդում
-
Հիվանդություն, որը փոխում է մեր կյանքը` կրծագեղձի քաղցկեղ
-
Կոճապղպեղ՝ նիհարելու համար (կոճապղպեղի թեյ)
-
Սեռական գրգռում
-
Արգանդի միոմա. նախանշանները, պատճառներն ու բուժումը
-
Հղիություն. 1-ին ամիս
-
Երիցուկ դեղատնային - Ромашка аптечная - Matricaria chamomilla L.
-
Չիչխանի օգտակար հատկությունները
-
Քարավուզ (նույն ինքը՝ նեխուր)
-
Ինչպես ազատվել բերանի վատ հոտից`պարզ միջոց
-
Դիմակներ` մազերի համար
-
Կրծքի ցավե՞ր ունեք. ինչ անել
-
Հեշտոցային արտադրության պատճառները. մասնագետի անդրադարձը
-
Ընդհանուր տեղեկություններ մարմնի համակարգերի մասին
- Բերանի խոռոչի լորձաթաղանթի ախտահարումը սովորական բշտախտի ժամանակ (սկիզբը` նախորդ համարում)
-
Հիվանդություն, որի համար պետք չէ ամաչել (թութք)
-
Ընտրություն ըստ հորոսկոպի
- Խոսենք այդ մասին. ձեռնաշարժություն
-
Հղիությունը և նախապատրաստվելը դրան
-
Երբ գլխացավն ախտանիշ է: Հանճարեղ և օժտված մարդկանց հիվանդություն
-
Լեղաքարային հիվանդություն. բուժման մեթոդները
-
Սեռական թուլության առաջին նախանշանները. news.am
-
Ուլտրաձայնային դոպլերոգրաֆիա (երկակի (դուպլեքս) անոթների)
-
Էկզեմայի տեսակները և բուժումը
-
Իրիդիոսքրինինգ
-
ՈւՆԱԲԻ: Արևելյան բժշկության գաղտնիքները
-
Գամմա-դանակը նշտարի փոխարեն















Գիտական բժշկություն
Հիվանդություններ
Ավանդական բժշկություն
Առողջ ապրելակերպ
Կոսմետոլոգիա
Բժշկական իրավունք
Ալգորիթմեր, թեստեր
Թվեր, փաստեր, դեպքեր
Պատմական խրոնիկա
Աֆորիզմներ
Կարիերային սանդուղքով
Երեխա
Կին
Տղամարդ
Ռեյթինգային համակարգ








