Լսողության խնդի՞ր. մի՛ լսեք հարևանին, լսե՛ք մասնագետին. «Արֆա Մեդ» լսողական սարքավորումների կենտրոնի ՔԿԱ-մասնագետ Հռիփսիմե Ավետիսյան

Տարբեր պատճառներով պայմանավորված ՝ հանկարծակի կամ ժամանակի ընթացքում, մարդը կարող է ունենալ լսողության խանգարում: Չարժե հուսահատվել: Գիտությունը գտել է խնդրի ելքը՝ ստեղծելով լսողական սարքեր: Այս սարքերի ճիշտ ընտրության և օգտագործման մասին ներկայացրեց «Արֆա Մեդ» լսողական սարքավորումների կենտրոնի ՔԿԱ-մասնագետ Հռիփսիմե Ավետիսյանը:

–   Ո՞րն է լսողության նորման և իջեցման ի՞նչ աստիճաններ կան:

–   Լսողության իջեցման աստիճանները որոշվում է հատուկ աուդիոմետրիկ հետազոտության միջոցով, ըստ որի տարբերակում ենք.
0-20դբ-ն համարվում է նորմա,

• 20-40դբ՝ թեթև լսողության իջեցում. 1-ին աստիճան,
• 40-60դբ՝ միջին. 2-րդ աստիճանի իջեցում,
• 60-75դբ՝ համարվում է ծանր, 3-րդ աստիճանի իջեցում,
• 75-90դբ՝ ծանրագույն. 4-րդ աստիճանի իջեցում,
• 90-ից բարձր՝ խլություն:

–   Որո՞նք են լսողության իջեցման տեսակները և պատճառները:

–   Տարբերակում ենք լսողության իջեցման երեք տեսակ.

• Սեսոնևրալ ծանրալսություն, երբ վնասվում է ձայն ընկալող հատվածը,
• Կոնդուկտիվ ծանրալսություն, երբ վնասվում է ձայն հաղորդող ապարատը,
• Խառը տիպի լսողության իջեցում, երբ վնասվում են և՛ հաղորդող, և՛ ընկալող ապարատները:

Լսողության խնդիրները բազմապատճառային են.

• գենետիկ նախատրամադրվածությունը,
• բարձր ձայների երկարատև ազդեցությունը,
• բնածին ինֆեկցիաները (տոքսոպլազմոզ, սիֆիլիս, հերպես ևայլն),
• ձերքբերովի ինֆեկցիաներ (գրիպ, մենինգիտ, խոզուկ և այլն),
• գանգուղղային տրավմաներ,
• ուռուցքային հիվանդություններ,
• դեղորայքային և բժշկական միջամտությունների օտոտոքսիկ ազդեցություն (հակաբիոտիկներ, ճառագայթային, քիմոթերապիա),
• տարիքային լսողության իջեցում:

–   Ի՞նչ եղանակներով է հնարավոր վերականգնել լսողությունը:

–   Լսողության վերականգնման եղանակը կապ ունի, թէ լսողական զգայարանի ո՞ր հատվածն է վնասված:

Եթե լսողության իջեցումն անմիջական կապ ունի ձայն հաղորդող ապարատի վնասման հետ (արտաքին ականջում խցան, օտար մարմնի առկայություն, բնածին դեֆեկտներ, թմբկաթաղանթի պատռվածք, միջին ականջի բորբոքային հիվանդություններ, լսողական ոսկրիկների շղթայի ամբողջականության խախտում, օտոսկլերոզ, ապա լսողությունը հնարավոր է վերականգնել և՛ վիրահատական եղանակով, և՛ լսողական սարքերի օգնությամբ:

Եթե լսողության իջեցման պատճառ է ներքին ականջի ախտահարումը, ապա, ցավոք, միայն լսողական սարքերի օգնությամբ է հնարավոր այս կամ այն չափով վերականգնել լսողությունը:

–   Ի՞նչ է իրենից ներկայացնում լսողական սարքը:

–   Ներկայում բարձր նանոտեխնոլոգիայի թվային լսողական սարքերը հնարավորություն են տալիս համակշռել (կոմպենսացնել) ամենաաննշան լսողության կորստից մինչև ծանրագույն լսողության կորուստը՝ անհատական ծրագրավորելով ըստ լսողության իջեցման աստիճանի և կորի, որի արդյունքում ստանում ենք առավելագույն բնական և հստակ հնչողություն:

Լսողական սարքերն ըստ իրենց տեղակայման լինում են երկու տեսակի՝ ականջի մեջ և ականջի հետևի մասում տեղադրվող:

Ներկայիս սարքերը նախկին լսողական սարքերի համեմատ չափերով բավականին փոքր են՝ ականջի մեջ տեղակայվող աննկատ սարքից մինչև ականջի հետևի մասում տեղադրվող գերհզոր փոքրիկ սարքեր

–   Ո՞ր դեպքում է լսողական սարքը երկու ականջին տեղադրվում:

–   Միանշանակ, եթե կա երկկողմանի լսողության իջեցում, ապա անհրաժեշտ է կատարել երկկողմանի լսողության պրոթեզավորում՝ առավելագույն աշխատեցնելով ակտիվ լսողական բջիջները: Եթե կա միակողմանի լսողության իջեցում, բնականաբար, սարքը տեղադրվում է վատ լսող ակնջին՝ մոտեցնելով կամ հավասարեցնելով լավ լսող ականջի լսողությանը:

–   Ձեր աշխատանքային պրակտիկայում հանդիպե՞լ եք դեպքեր, երբ լսողական սարքերի օգնությամբ վերականգնվել է լսողությունը:

–   Լսողական սարքի իմաստը ո՛չ միայն բնական սոցիալ լսողություն ապահովելն է, այլ նաև բոլոր լսողական բջիջներին ակտիվ վիճակում պահելը և մեռուկացման նախաշեմին գտնվող բջիջների վերականգնումը, որով և բացատրվում է երկար ժամանակ լսողական սարք օգտագործողների մոտ լսողության բարելավման տենդենցը:

Փորձը նաև ցույց է տալիս, որ այն պացիենտները, ովքեր ունեն երկկողմանի լսողության կորուստ, սակայն ինչ-ինչ պատճառներով տեղադրվել է մեկ լսողական սարք, դինամիկ հսկողության ընթացքում նկատվել է սարք չտեղադրված ականջի լսողության նվազում:

–   Ինչպե՞ս ընտրել ճիշտ լսողական սարք:

–   Լսողական սարքի ընտրությունը և տեղադրումը պետք է կատարվի մասնագետի կողմից, քանի որ սխալ ընտրված և կարգավորված լսողական սարքը կարող է հակառակ ազդեցություն ունենալ և ավելի վնասել պահպանված լսողությունը: Հատուկ աուդիոմետրիկ հետազոտությունների միջոցով նախապես ստուգվում է պացիենտի լսողությունը, յուրաքանչյուրի համար ընտրվում համապատասխան սարք, անհատական ծրագրավորվում և մուտքագրվում լսողության բոլոր տվյալները: Սահմանվում է հսկողություն և արաջիկա ամիսներին, երբ պացիենտը գտնվում է ընտելացման շրջանում, մի քանի անգամ իրականացվում է վերածրագրավորում է՛լ ավելի հարմարեցնելով պացիենտի լսողությանը, ինչը հնարավոր չի ինքնուրույն իրականացնել:

–   Խլության դեպքում լսողական սարք օգտագործվո՞ւմ է:

–   Ո՛չ:  Խլության դեպքում միչև հինգ տարեկան երեխաների համար իրականացվում է վիրահատական միջամտություն՝ կոխլեար իմպլանտանցիա: Նման մոտեցում կիրառվում է նաև այն մեծահասակների նկատմամբ, ովքեր ժամանակի ընթացքում կորցրել են լսողությունը, բայց խոսքը չի աղավաղվել:

–   Առաջանու՞մ է, արդյոք,  ցավի կամ անհարմարավետության զգացում լսողական սարքից և որքա՞ն երկար կարելի է կրել օրվա ընթացքում:

–   Առաջնային պացիենտները սկզբնական շրջանում սարքն օգտագործում են ընդմիջումներով, այն օրվա ընթացքում անընդհատ ականջում չի մնում: Իսկ, երբ արդեն իրենց հարմարավետ են զգում, սարքն օգտագործում են ամբողջ օրվա ընթացքում՝ հանելով միայն քնելուց առաջ:

–   Լսողական սարքի մարտկոցն ինպե՞ս է աշխատում

–   Մարտկոցները նախատեսված են միանվագ օգտագործման համար և նախքան լիցքաթափվելը ձայնային ազդանշանով նախապես զգուշացնում է կրողին: Լսողական սարքի մարտկոցները պացիենտն ինքնուրույն կարող է փոխել:

–   Ե՞րբ է սպառվում լսողական սարքի օգտագործման ժամկետը:

–   Ժամանակի ընթացքում սարքն օգտագործելիս մաշվում և որակազրկվում է: Ցանկալի է 3-5 տարին մեկ սարքը փոխել:

–   Ինչպե՞ս կարելի է լսողական սարքի աշխատաժամանակը երկարացնել:

–   Սարքը չի կարելի օգտագործել քնած ժամանակ և լողանալու ընթացքում: Որպեսզի լսողական սարքը շուտ չվնասվի, անհրաժեշտ է պարբերաբար մաքրել այն մասնագիտացված կենտրոնում: Խորհուրդ չի տրվում դա կատարել տնային պայմաններում:

–   Հնարավո՞ր է հետագայում կարողանան վերականգնել բացարձակ խլությունը լսողական սարքերի  օգնությամբ:

–   Գիտությունը սրընթաց վերելք է ապրում, ամեն ինչ հնարավոր է:

Հարցեր, պատասխաններ, մեկնաբանություններ