Բժիշկներ
Այն երիտասարդը, որ հայկական անձնագիր կը կրէ, պէտք է ծառայէ Հայոց բանակին մէջ. Տօքթ. Ռաֆֆի Ճանէցեանղ arevelk.am
«Արեւելք»ի հարցումներուն կը պատասխանէ հալէպահայ եւ երկար ժամանակէ ի վեր Հայաստան հաստատուած բժիշկ Ռաֆֆի Ճանէցեան:
-Վերջերս տեղեկութիւններ տարածուեցան, ըստ որոնց, Անգարա կը փորձէ գումարի դիմաց իսլամիստ զինեալներ հաւաքագրել, զանոնք Ատրպէյճան ուղարկելու համար: Իսկապէս մտահոգի՞չ է այս լուրը , թէ՞ սա միայն տեղեկատուական պատերազմի ծիրին մէջ եղող տեղեկութեան արտահոսք է, ինչպէ՞ս կը մեկնաբանէք իրավիճակը:
Ես կը կարծեմ, որ քանի որ Թուրքիոյ համար բոլոր այս մեթոտը, այսինքն վարձկաններու եւ իսլամիստներու օգտագործումը ցանկացած հարցի վերաբերեալ ընդունուած է, ինչպէս ալ ըրաւ Սուրիոյ պարագային, կը հաւատամ եւ կը սպասեմ, որ այդպիսի քայլ , օր մը օրանց, կրնայ իրականացնել նաեւ Հայաստանի դէմ: Հետեւաբար, այն ինչ որ լրատուամիջոցներուն մէջ արծարծուեցաւ, կրնայ իրականութիւն դառնալ, թերեւս ոչ հիմա, սակայն չէ բացառուած, որ օր մը օրանց այդպիսի բան կատարուի։ Այդպէս կը կարծեմ, որովհետեւ, ինչպէս նշեցի, այդ զէնքը մէկ անգամ օգտագործած է Թուրքիան եւ յաջողած է, հետեւաբար դժուարութիւն չի ներկայացներ իսլամիստական ուժերու օգտագործումը յատկապէս քրիստոնեաներու դէմ: Այդ «զէնք»ը աշխատող զէնք է եւ, կը կարծեմ, կրնայ կիրառել:
-Այս բոլորը հաշուի առնելով արդեօք մենք որպէս հայեր պէ՞տք չէ նաեւ իսլամական աշխարհին իրավիճակը բացատրելու փորձով հանդէս գանք, որ մենք քրիստոնեայ-իսլամ պատերազմ չէ որ կը մղենք: Ի՞նչ է ձեր կարծիքը այս խնդրի վերաբերեալ:
Այո, մենք պէտք է այդպիսի բացատրողական քայլերու դիմենք, ուղղուած իսլամական, եւ առաւելաբար արաբական աշխարհին, քանի որ այդ երկիրներուն մէջ մեծ հնարաւորութիւններ ունինք։ Պէտք է նաեւ բացատրենք, որ Արցախեան հիմնախնդրի էութիւնը եւ ինքնորոշման հարցը, պատմական իրողութիւն է, եւ առաւել եւս այն, որ այս մէկը կրօնական ենթահող չունեցող հակամարտութիւն է: Այդ մասին ի հարկէ հնարաւորինս պէտք է բարձրաձայնենք ե՛ւ կուսակցական, եւ կրօնական հաւաքներու, հանդիպումներու, ե՛ւ բոլոր այն միջազգային գիտաժողովներուն, որոնց մենք մասնակցութիւն կրնանք ունենալ: Սա միջոց է, որպէսզի սեպ չխրուի իսլամական, կամ աւելի ճիշդ, արաբական աշխարհի եւ Հայաստանի միջեւ: Եւ կը կարծեմ մինչեւ հիմա այդպէս ալ եղած է, այսինքն արաբական աշխարհը հասկցած է, որ այս հակամարտութիւնը երբեք կրօնական բնոյթ մը չունի։
- Եթէ պատահի, որ այդ տեղեկութիւնները ճիշդ ըլլան, թրքական այս փորձին, նկրտումներուն դիմաց ինչպէ՞ս պէտք է վարուինք մենք, ի՞նչ ունի ընելիք հայկական սփիւռքը այս առումով, ինչպէ՞ս պէտք է շարժինք, ի՞նչ քայլերու կրնանք դիմել՝ հակազդելու եւ հաւասարակշռութիւն ստեղծելու համար:
Պարզ է, որ այն պետութիւնը կամ երկիրը, որուն բնակչութեան կամ ժողովուրդին 70 տոկոսը սփիւռքի մէջ կ'ապրի, խնդիր ունի, որովհետեւ մարդուժի եւ կռուողի կարիք ունի: Ի հարկէ, եթէ յանկարծ այդպիսի բան պատահի, որ իսլամիստներ կամ վարձկաններ ուղարկուին եւ լայնածաւալ օգտագործման դրուին Արցախեան պատերազմին մէջ, մենք մեծ ընելիք ունինք ամբողջ հայութեան ուժերը հաւաքագրելու եւ մեծ բանակ կազմելու առումով: Մեծ բանակ ըսելով, թուային առումով, ես ճիշդ թիւ չեմ կրնար նշել, բայց կը կարծեմ, որ այդ բանակին պէտք է գոնէ 5-10 հազար կռուող հաւաքագրենք, ի հարկէ շատ մեծ թիւ է ասիկա, որովհետեւ մենք արցախեան պատերազմի ժամանակ նոյնիսկ, սփիւռքեան մասնակցութեան իմաստով, այսպիսի թիւ չենք ունեցած։ Արցախեան պատերազմը տեղի ունեցաւ 30 տարի առաջ, իսկ հիմա իրավիճակը այլ է, եթէ կարիք ըլլայ, մենք պէտք է հիմակուընէ այդ գործընթացները մշակենք եւ մեր առաջ դրուած խնդիրը կատարենք։
-Արդեօք սփիւռքի մէջ հայրենասիրութեան մղումները այսօր իրատեսակա՞ն են, պարարտ հողի վրա՞յ են, անկե՞ղծ են, թէ՞ ընդհանրապէս ձեւական են: Դուք ինչպէ՞ս կը մեկնաբանէք ընդհանուր սփիւռքի մոտեցումը
Ի հարկէ, Սփիւռքը իր մասնակցութիւնը ունեցած է Հայաստանի անկախութեան եւ, ինչու չէ, նաեւ պատերազմին, ըլլայ այն նիւթական, հոգեբանական, կամ, որոշ պարագաներու անձնապէս մասնակցութեամբ, բայց ես ամէն պարագայի այդ մասնակցութիւնը կը գնահատեմ թերի: Այդ պարարտ հողը ստեղծելու համար լուրջ աշխատանք պէտք է տարուի ե՛ւ աւանդական կուսակցութիւններու կողմէն, ե՛ւ ՀՀ դեսպանատուներու, ե՛ւ Հայաստանի ներկայացուցիչներուն կողմէն, որոնք պէտք է բացատրեն գոյութիւն ունեցող իրական խնդիրը. որովհետեւ իսկապէս տարիներ եղան, որ մեր բանակը քանակապէս կրճատուեցաւ, ծնելիութեան պակասի պատճառով, եւ մենք իսկապէս կարիքը ունինք համալրելու մեր բանակը ու նաեւ բանակին ծառայող գիտական ներուժը: Այս իմաստով, գիտենք նաեւ, որ դժուար է սփիւռքահայուն գալ Հայաստան, ապրիլ կամ ծառայել այստեղ, բայց միւս կողմէն Հայաստանի կառավարութիւնը պէտք է այնպիսի պայմաններ ստեղծէ, որ օրինակ, գոնէ երիտասարդները գան եւ բանակի ծառայութիւն անցընեն, թերեւս խորհրդանշական 6 ամիսով, կամ մինչեւ մէկ տարի ժամկէտով, բայց անպայման զինուորական շրջան մը անցընեն եւ պիտանի ըլլան ծառայութեան: Այն մարդը, որ Հայաստանի անձնագիր կը կրէ, պէտք է նաեւ ծառայէ Հայոց բանակին: Սա մեր ճանապարհն է յաղթանակի, ուրիշ ճանապարհ ես չեմ տեսներ:
23.07.2020 Կարդացեք նաև
Պարոն Սողոյան, սկսում ենք բժիշկների հետ լակոնիկ հարցազրույց` պացիենտներին հուզող հարցուպատասխանի շրջանակում, որոնք շատ հաճախ են շրջանառվում բնակչության շրջանում: Առաջինը դիմում ենք Ձեզ:
- Հարց առաջին. ի՞նչ ասել է լավագույն բժիշկ, և ո՞ր հատկանիշներով են արժանանում այդ բնութագրին:
Լավագույն բժիշկը նա է, ում գործունեության շնորհիվ բուժառուն առողջանում է, բուժում, ապաքինվում, վերականգնվում, ունենում կայուն ախտադադար, և նա էլ, տվյալ դեպքում, տվյալ բուժառուի համար կլինի «աշխարհի ամենալավ բժիշկը», քանի որ ինքը հիվանդ էր, իսկ բժիշկն իրեն օգնեց, բուժեց, «ոտքի կանգնեցրեց», «փրկեց»: Էլ նրանից լավ ո՞վ կարող է լինել: Եվ սա բնական, մարդկային մոտեցում է:
Իսկ «լավագույն բժիշկ»՝ աշխարհի, տվյալ երկրի, քաղաքի կամ գյուղի, որպես այդպիսին, լինել չի կարող:
- Հարց երկրորդ . ի՞նչ ասել է վատ բժիշկ, և ո՞ր հատկանիշներով են արժանանում այդ բնութագրին:
- Ինչպես որ չի կարող լինել «լավագաույն բժիշկ» ընդհանուր առմամբ, այդպես էլ չի կարող լինել «վատ բժիշկ» Ցանկացած բժիշկ, անկախ տարիքից, փորձից, կոչումից, իր աշխատանքի ընթացքում կարող է ունենալ դժվարություններ, բարդություններ, սխալներ, ձախողումներ՝ բարդացած դեպք, սուր գործընթացի քրոնիկացում, անտեղի հեռացված օրգան, անգամ ավելի ծանր հետևանքներ: Եվ դա չի կարող արժեզրկել նրա մինչև այդ կատարած մեծ աշխատանքը այլ բազմաթիվ բուժառուների հետ, չի կարող զրոյացնել հարյուրավոր կամ հազարավոր բարեհահաջող ավարտված դեպքերը:
Ցանկացած բժշկի գործունեության արդյունքում որոշակի տոկոսի մոտ չեն կարող չլինել բարդություններ. այդպիսին են մարդու օրգանիզմը, բնությունը, մարդու ցանկացած գործունեությունը: Բժիշկն էլ մարդ է կարող է սխալվել, եթե սրան գումարում ենք նաև այլ իրենից չկախված հանգամանքներ, որոնք բացասական են ազդում բուժման գործընթացի վրա: Եթե որևէ բժշկի բուժառուների թիվն անցել է 1.000, ապա առնվազն 50 մոտ պետք է բարդություններ եղած լինեն, իսկ 10.000-ի մոտ առնվազն 500-ը պետք դժգոհ մնացած լինեն, անկախ բժշկի անուն ազգանունից: Իսկ այդ 500-ը դժգոհելու են, և նրանց լսող և իրավիճակը ճիշտ չգնահատող մարդկանց մոտ կարող է կարծիք ձևավորվել, որ տվյալ մասնագետը «լավը չէ»... Իրականում եթե մարդը սվորել է վեց տարի մինչև դիպլոմը, երկուսից հինգ տարի դիպլոմից հետո, և շարունակաբար աշխատում է իր վրա, ապա վատը լինել չի կարող
- Հարց երրորդ . Ի՞նչ ասել է անփորձ բժիշկ, և ո՞ր հատկանիշներով են արժանանում այդ բնութագրին: Վստահե՞լ սկսնակ բժշկին:
- Սկսնակ կամ վաղ կարիերայի բժիշկ սովորաբար համարվում է մասնագիտություն ստանալուց հետո հինգ տարուց պակաս աշխատածը: Կարող են լինել մասնագետներ, ովքեր երկու երեք տարուց հետո արդեն ի վիճակի են դժվար դեպքեր վարել, կարող է նաև 7-10 տարի արդեն մասնագետ լինել, սակայն դեռևս բավարար վստահություն չունենա: Սկսնակ բժիշկը կարող է շատ հաջող դեպքեր վարել և հրաշալի արդյունքներ ունենալ, սրան զուգահեռ ամենափորձառու բժիշկը, կարող է պարզ դեպքում, անկախ իր կամքից, սխալներ թույլ տալ:
23.03.2026
Վալենտին Իվանովիչ Դիկուլը ծնվել է 1948 թ. ապրիլի 3-ին Կաունաս (Լիտվա) քաղաքում: Ծնողների մահվան պատճառով տղան ապրել է մանկատանը: Այնտեղ նա սովորել է ձեռնածություն և ակրոբատիկա...
03.04.2025
Բոկերիան աշխարհի այն քիչ սրտավիրաբույժների շարքին է դասվում, ովքեր կատարում են սրտի հետ կապված վիրահատությունների հայտնի արսենալ՝ ամենատարբեր ախտահարումների դեպքում: Վիրահատություններից շատերն այսօր աշխարհում չունեն...
22.12.2024
84-ամյա անվանի բժիշկ-գիտնական Հայրապետ Գալստյանը կյանքի 64 տարիները նվիրել է մարդկանց կյանքերի փրկության կարևոր գործին...
23.05.2024
Սիրելի՛ համալսարանականներ, ձեր ուշադրությանն ենք ներկայացնում բժշկագիտության մեջ մեծ ավանդ ունեցած ևս 10 հայ կին գիտնականի անուն...
22.05.2024
Նոբելյան առաջին հայազգի դափնեկիր, Երևանի Մխիթար Հերացու անվան պետական բժշկական համալսարանի պատվավոր դոկտոր, ամերիկահայ ականավոր գիտնական...
01.02.2024
Երևանի բժշկական ինստիտուտի բուժական ֆակուլտետում Գագիկ Բազիկյանը սովորել է 1966-1972 թվականներին: 1973 թվականին նա ընդունվել է Ռենտգենոլոգիայի և օնկոլոգիայի ինստիտուտ...
21.06.2023
Խոսենք «Արմենիա» ՀԲԿ արյան ծառայության մասին:
Կենտրոնում կատարվում են արյան հետ կապված այն գործառույթները, որոնք իրականացվում են...
12.06.2023
Մեդ-Պրակտիկ թիմի կողմից որոշում կայացվեց 2007 թվականին հրապարակվող «Ֆարմացևտ պրակտիկ» պարբերականի շրջանակում պրոֆեսոր Արմեն Չարչյանին հարցազրույցի ժամանակ հնչած...
03.05.2023
Մաշտոցի պողոտայով զբոսնելիս դժվար թե որևէ մեկն անտարբեր անցնի ծաղկեփունջը ձեռքին սպասող կամ անհանգստությամբ լցված հայրիկների, ծննդկանի հարազատների կողքով...
30.03.2023
Պրոֆեսոր Զարեհ Տեր-Ավետիքյանը Հայաստանի առողջապահության ոլորտի, բժշկագիտության նվիրյալներից է, որը մինչ օրս աշխատում է՝ բժշկական գիտելիքներով զինելով ապագա բժիշկներին, փրկելով բազմաթիվ կյանքեր...
20.01.2023
Կանանց առողջությանը և մայրությանը վերաբերող հարցերը բժշկական գիտությունների դոկտոր, ԵՊԲՀ մասնագիտական և շարունակական կրթության կենտրոնի մանկաբարձության և գինեկոլոգիայի ամբիոնի պրոֆեսոր...
24.10.2022
Բժիշկ Կարպիս Հարպոյեան
Մոնրէալ, 24 Յուլիս 2022
Բժիշկ Յարութիւն Մինասեանի մասին գրած եմ «Հայրենի բազմավաստակ բժիշկ հոգեբուժ...
06.09.2022
ԵՊԲՀ-ն հիշում ու գնահատում է իր նվիրյալներին, արժևորում նրանց կատարած տեսական ու գործնական աշխատանքը, տարիների վաստակը և փոխանցում նոր սերնդին՝ կոչումով բժշկի առաքելությունը շարունակելու...
22.07.2022
«Արմենիա» հանրապետական բժշկական կենտրոնի դիմածնոտային վիրաբուժության բաժանմունքի ղեկավար, դիմածնոտային վիրաբույժ, բժշկական գիտությունների թեկնածու, դոցենտ Արեգ Սեփյանը զբաղվում է դիմածնոտային...
06.04.2022
ԱՄԵՆԱԸՆԹԵՐՑՎԱԾ ՀՈԴՎԱԾՆԵՐԸ
-
Ժողովրդական դեղամիջոցներ
-
Հղիություն. 4-րդ ամիս
-
Հղիություն. 7-րդ ամիս
-
Կոճապղպեղ նույնն է՝ իմբիր, Ginger եւ Zingiber Officinale
-
«Արագիլ» հիմնադրամը ստեղծված է՝ օգնելու անպտղությամբ տառապող զույգերին. Կարինե Թոխունց
-
Հղիություն. 6-րդ ամիս
-
Հղիություն. 2-րդ ամիս
-
Ամուսնական առաջին գիշերը
- 4-7 ամսական երեխաների սնուցումը
-
Ընկերության մասին
-
Խնձորը` պզուկների դեմ. ազատվիր նրանցից 1 գիշերվա ընթացքում
-
Ինչպես ազատվել անցանկալի մազերից
-
Պարզվում է ապագա երեխայի սեռը կախված է մայրիկի սնունդից
-
Դդում
-
Հիվանդություն, որը փոխում է մեր կյանքը` կրծագեղձի քաղցկեղ
-
Կոճապղպեղ՝ նիհարելու համար (կոճապղպեղի թեյ)
-
Սեռական գրգռում
-
Արգանդի միոմա. նախանշանները, պատճառներն ու բուժումը
-
Հղիություն. 1-ին ամիս
-
Երիցուկ դեղատնային - Ромашка аптечная - Matricaria chamomilla L.
-
Չիչխանի օգտակար հատկությունները
-
Քարավուզ (նույն ինքը՝ նեխուր)
-
Ինչպես ազատվել բերանի վատ հոտից`պարզ միջոց
-
Դիմակներ` մազերի համար
-
Կրծքի ցավե՞ր ունեք. ինչ անել
-
Հեշտոցային արտադրության պատճառները. մասնագետի անդրադարձը
-
Ընդհանուր տեղեկություններ մարմնի համակարգերի մասին
- Բերանի խոռոչի լորձաթաղանթի ախտահարումը սովորական բշտախտի ժամանակ (սկիզբը` նախորդ համարում)
-
Հիվանդություն, որի համար պետք չէ ամաչել (թութք)
-
Ընտրություն ըստ հորոսկոպի
- Խոսենք այդ մասին. ձեռնաշարժություն
-
Հղիությունը և նախապատրաստվելը դրան
-
Երբ գլխացավն ախտանիշ է: Հանճարեղ և օժտված մարդկանց հիվանդություն
-
Լեղաքարային հիվանդություն. բուժման մեթոդները
-
Սեռական թուլության առաջին նախանշանները. news.am
-
Ուլտրաձայնային դոպլերոգրաֆիա (երկակի (դուպլեքս) անոթների)
-
Էկզեմայի տեսակները և բուժումը
-
Իրիդիոսքրինինգ
-
ՈւՆԱԲԻ: Արևելյան բժշկության գաղտնիքները
-
Գամմա-դանակը նշտարի փոխարեն















Գիտական բժշկություն
Հիվանդություններ
Ավանդական բժշկություն
Առողջ ապրելակերպ
Կոսմետոլոգիա
Բժշկական իրավունք
Ալգորիթմեր, թեստեր
Թվեր, փաստեր, դեպքեր
Պատմական խրոնիկա
Աֆորիզմներ
Կարիերային սանդուղքով
Երեխա
Կին
Տղամարդ
Ռեյթինգային համակարգ