Բժիշկներ
«Ցանկացած մարդ ամեն ինչի էլ կարող է հասնել, եթե իր առջև ունի նպատակ». Գևորգ Թամամյան. Սալուտեմ ամսագիր
«Բժշկի մասնագիտությունն այնպիսինն է, որ մենք միշտ մահվան ու կյանքի արանքով ենք քայլում՝ բառի բուն իմաստով»։
- Բժիշկ լինելը ճակատագի՞ր է, թե կոչում։
- Դժվարանում եմ պատասխանել այդ հարցին։ Իմ պարագայում՝ կյանքն այդպես դասավորվեց։ Մանկուց ի վեր ուզում էի բժիշկ դառնալ, և երազանքս ի կատար ածվեց։
- Ձեր ընտանիքում կայի՞ն բժիշկներ։
- Այո, հորեղբայրս վիրաբույժ էր, և նրա օրինակն էլ մեծ ազդեցություն ունեցավ մասնագիտությանս ընտրության հարցում։ Երբ ես տեսնում էի բժշկի այցելությունից հետո ինչպես է փոխվում մարդու առողջական և հոգեկան վիճակը, ավելի ու ավելի էի համոզվում, որ ճիշտ որոշում եմ կայացրել ու անպայման բժիշկ եմդառնալու։
- Իսկ այլ մասնագիտության մասին չէի՞ք երազում։
- Որքան ինձ հիշում եմ, մանկությունից երազել եմ բժիշկ դառնալ: Ընդունվեցի բժշկական համալսարան ու մտածում էի պլաստիկ վիրաբույժ դառնալու մասին։ Համենայն դեպս, ուսանողական առաջին տարիներին այդպիսին էր իմ պատկերացումը, և ես անընդհատ հերթապահում էի վիրաբուժական բաժանմունքում։ Բայց հետո մի պահ հիասթափվեցի, անգամ մտածում էի կրթությունս շարունակել հանրային առողջության գծով: Սակայն համալսարանի ավարտական կուրսում ընտրեցի մանկական ուռուցքաբանությունն ու արյունաբանությունը՝ իմ ուսուցիչ Սամվել Դանիելյանի օրինակով։
- Դուք երեխաների հետ եք աշխատում, դժվար չէ՞։
- Անշո՛ւշտ, դժվարություններ կան, բայց ես սիրում եմ իմ աշխատանքը, սիրում եմ երեխաներին։
- Նրանք էլ, հավանաբար, Ձեզ են սիրում։
- Հուսամ... (Ժպտում է.- խմբ.)։ Բժշկի մասնագիտությունն այնպիսինն է, որ մենք միշտ մահվան ու կյանքի արանքով ենք քայլում՝ բառի բուն իմաստով։ Բոլոր բժշկական մասնագիտություններն էլ իրենց ուրույն տեղն ունեն, բայց, կարծում եմ, մերը` թե՛ հոգեբանական, թե՛ մասնագիտական առումով, ունի իր բարդությունները։ Պատասխանատվությունն, իհարկե, շատ մեծ է, քանի որ փորձում ես փրկել երեխայի կյանքը։
- Մարդն ինքը պետք է տա իր գնահատականը։ Եթե քո կատարած աշխատանքից բավարարվածություն ես ստանում, ապա, կարծում եմ, դրանից ավելի մեծ գնահատական չկա։ Անշուշտ, մեծ գնահատական է, երբ տարիներ անց տեսնում ես բուժված պացիենտներին, ու համոզված եմ, բժշկի ուղին բռնած մարդը չի առաջնորդվում շնորհակալություն ստանալու ակնկալիքով։ Ավելորդ է խոսել նեղ մասնագիտության մասին, ինչպիսիք են մանկական ուռուցքաբանությունն ու արյունաբանությունը։ Աշխարհի ցանկացած երկրում այն շահույթ չհետապնդող մասնագիտություն է։
- Ո՞րն է Ձեր մեջ բժշկին առաջ մղող ուժը։
- ...Որ կարողանում ես փոխել մարդկանց կյանքը, մեղմել ցավերը, բարձրացնել կյանքի որակը... Դրանից ավելի առաջ մղող չեմ կարծում, որ կա։
- Ի՞նչ տեղ ունի կարիերան Ձեր մասնագիտական հաջողություններում։
- Կարիերան հենց մասնագիտական հաջողությունների ընթացքն է։ Ցանկացած մասնագիտության մեջ մարդ պետք է ձգտի հասնել լավագույնին, իսկ լավագույնի ձգտումը պետք է անցնի շարունակական կրթության միջով։ Շատ կարևոր է նաև, որ մարդը ինչ-որ կետի հասնելուց հետո չմեծամտանա։ Կայացման փուլում ամեն բան էլ պատահում է։ Լինում են և՛ հիասթափություններ, և՛ դժվարություններ, ու եթե այդ ամենից կոտրվեցիր՝ վերջ, ամեն ինչ ավարտված է...
- Վերջերս նաև դոկտորական ատենախոսությունը պաշտպանեցիք...
- Այո, թեման վերաբերում էր մեր երկրում մանկական չարորակ ուռուցքների ախտորոշման և բուժման առանձնահատկություններին։ Փորձել ենք պարզել, թե վերջին տասնամյակում ուր ենք հասել, ինչ ենք արել, ինչ վիճակում ենք գտնվում, ինչ առանձնահատկություններ կան մեր պացիենտների մոտ։ Արդյունքներն, անշուշտ կօգնեն հետագա աշխատանքներում։
- Ձեր` բժշկի, ամենամեծ երազանքը։
- Ցանկացած բժիշկ ուզում է, որ բոլոր հիվանդներն առողջանան։ Բայց միշտ չէ, որ այդպես է լինում։ Իմ երազանքն է, որ առողջական խնդիրներ ունեցող հայ մանուկները բուժումը ստանան ոչ թե արտերկրում, այլ իրենց հայրենիքում։ Այդ ուղղությամբ աշխատելու համար ջանքեր են հարկավոր, և դա կստացվի։
01.07.2021 Կարդացեք նաև
Պարոն Սողոյան, սկսում ենք բժիշկների հետ լակոնիկ հարցազրույց` պացիենտներին հուզող հարցուպատասխանի շրջանակում, որոնք շատ հաճախ են շրջանառվում բնակչության շրջանում: Առաջինը դիմում ենք Ձեզ:
- Հարց առաջին. ի՞նչ ասել է լավագույն բժիշկ, և ո՞ր հատկանիշներով են արժանանում այդ բնութագրին:
Լավագույն բժիշկը նա է, ում գործունեության շնորհիվ բուժառուն առողջանում է, բուժում, ապաքինվում, վերականգնվում, ունենում կայուն ախտադադար, և նա էլ, տվյալ դեպքում, տվյալ բուժառուի համար կլինի «աշխարհի ամենալավ բժիշկը», քանի որ ինքը հիվանդ էր, իսկ բժիշկն իրեն օգնեց, բուժեց, «ոտքի կանգնեցրեց», «փրկեց»: Էլ նրանից լավ ո՞վ կարող է լինել: Եվ սա բնական, մարդկային մոտեցում է:
Իսկ «լավագույն բժիշկ»՝ աշխարհի, տվյալ երկրի, քաղաքի կամ գյուղի, որպես այդպիսին, լինել չի կարող:
- Հարց երկրորդ . ի՞նչ ասել է վատ բժիշկ, և ո՞ր հատկանիշներով են արժանանում այդ բնութագրին:
- Ինչպես որ չի կարող լինել «լավագաույն բժիշկ» ընդհանուր առմամբ, այդպես էլ չի կարող լինել «վատ բժիշկ» Ցանկացած բժիշկ, անկախ տարիքից, փորձից, կոչումից, իր աշխատանքի ընթացքում կարող է ունենալ դժվարություններ, բարդություններ, սխալներ, ձախողումներ՝ բարդացած դեպք, սուր գործընթացի քրոնիկացում, անտեղի հեռացված օրգան, անգամ ավելի ծանր հետևանքներ: Եվ դա չի կարող արժեզրկել նրա մինչև այդ կատարած մեծ աշխատանքը այլ բազմաթիվ բուժառուների հետ, չի կարող զրոյացնել հարյուրավոր կամ հազարավոր բարեհահաջող ավարտված դեպքերը:
Ցանկացած բժշկի գործունեության արդյունքում որոշակի տոկոսի մոտ չեն կարող չլինել բարդություններ. այդպիսին են մարդու օրգանիզմը, բնությունը, մարդու ցանկացած գործունեությունը: Բժիշկն էլ մարդ է կարող է սխալվել, եթե սրան գումարում ենք նաև այլ իրենից չկախված հանգամանքներ, որոնք բացասական են ազդում բուժման գործընթացի վրա: Եթե որևէ բժշկի բուժառուների թիվն անցել է 1.000, ապա առնվազն 50 մոտ պետք է բարդություններ եղած լինեն, իսկ 10.000-ի մոտ առնվազն 500-ը պետք դժգոհ մնացած լինեն, անկախ բժշկի անուն ազգանունից: Իսկ այդ 500-ը դժգոհելու են, և նրանց լսող և իրավիճակը ճիշտ չգնահատող մարդկանց մոտ կարող է կարծիք ձևավորվել, որ տվյալ մասնագետը «լավը չէ»... Իրականում եթե մարդը սվորել է վեց տարի մինչև դիպլոմը, երկուսից հինգ տարի դիպլոմից հետո, և շարունակաբար աշխատում է իր վրա, ապա վատը լինել չի կարող
- Հարց երրորդ . Ի՞նչ ասել է անփորձ բժիշկ, և ո՞ր հատկանիշներով են արժանանում այդ բնութագրին: Վստահե՞լ սկսնակ բժշկին:
- Սկսնակ կամ վաղ կարիերայի բժիշկ սովորաբար համարվում է մասնագիտություն ստանալուց հետո հինգ տարուց պակաս աշխատածը: Կարող են լինել մասնագետներ, ովքեր երկու երեք տարուց հետո արդեն ի վիճակի են դժվար դեպքեր վարել, կարող է նաև 7-10 տարի արդեն մասնագետ լինել, սակայն դեռևս բավարար վստահություն չունենա: Սկսնակ բժիշկը կարող է շատ հաջող դեպքեր վարել և հրաշալի արդյունքներ ունենալ, սրան զուգահեռ ամենափորձառու բժիշկը, կարող է պարզ դեպքում, անկախ իր կամքից, սխալներ թույլ տալ:
23.03.2026
Վալենտին Իվանովիչ Դիկուլը ծնվել է 1948 թ. ապրիլի 3-ին Կաունաս (Լիտվա) քաղաքում: Ծնողների մահվան պատճառով տղան ապրել է մանկատանը: Այնտեղ նա սովորել է ձեռնածություն և ակրոբատիկա...
03.04.2025
Բոկերիան աշխարհի այն քիչ սրտավիրաբույժների շարքին է դասվում, ովքեր կատարում են սրտի հետ կապված վիրահատությունների հայտնի արսենալ՝ ամենատարբեր ախտահարումների դեպքում: Վիրահատություններից շատերն այսօր աշխարհում չունեն...
22.12.2024
84-ամյա անվանի բժիշկ-գիտնական Հայրապետ Գալստյանը կյանքի 64 տարիները նվիրել է մարդկանց կյանքերի փրկության կարևոր գործին...
23.05.2024
Սիրելի՛ համալսարանականներ, ձեր ուշադրությանն ենք ներկայացնում բժշկագիտության մեջ մեծ ավանդ ունեցած ևս 10 հայ կին գիտնականի անուն...
22.05.2024
Նոբելյան առաջին հայազգի դափնեկիր, Երևանի Մխիթար Հերացու անվան պետական բժշկական համալսարանի պատվավոր դոկտոր, ամերիկահայ ականավոր գիտնական...
01.02.2024
Երևանի բժշկական ինստիտուտի բուժական ֆակուլտետում Գագիկ Բազիկյանը սովորել է 1966-1972 թվականներին: 1973 թվականին նա ընդունվել է Ռենտգենոլոգիայի և օնկոլոգիայի ինստիտուտ...
21.06.2023
Խոսենք «Արմենիա» ՀԲԿ արյան ծառայության մասին:
Կենտրոնում կատարվում են արյան հետ կապված այն գործառույթները, որոնք իրականացվում են...
12.06.2023
Մեդ-Պրակտիկ թիմի կողմից որոշում կայացվեց 2007 թվականին հրապարակվող «Ֆարմացևտ պրակտիկ» պարբերականի շրջանակում պրոֆեսոր Արմեն Չարչյանին հարցազրույցի ժամանակ հնչած...
03.05.2023
Մաշտոցի պողոտայով զբոսնելիս դժվար թե որևէ մեկն անտարբեր անցնի ծաղկեփունջը ձեռքին սպասող կամ անհանգստությամբ լցված հայրիկների, ծննդկանի հարազատների կողքով...
30.03.2023
Պրոֆեսոր Զարեհ Տեր-Ավետիքյանը Հայաստանի առողջապահության ոլորտի, բժշկագիտության նվիրյալներից է, որը մինչ օրս աշխատում է՝ բժշկական գիտելիքներով զինելով ապագա բժիշկներին, փրկելով բազմաթիվ կյանքեր...
20.01.2023
Կանանց առողջությանը և մայրությանը վերաբերող հարցերը բժշկական գիտությունների դոկտոր, ԵՊԲՀ մասնագիտական և շարունակական կրթության կենտրոնի մանկաբարձության և գինեկոլոգիայի ամբիոնի պրոֆեսոր...
24.10.2022
Բժիշկ Կարպիս Հարպոյեան
Մոնրէալ, 24 Յուլիս 2022
Բժիշկ Յարութիւն Մինասեանի մասին գրած եմ «Հայրենի բազմավաստակ բժիշկ հոգեբուժ...
06.09.2022
ԵՊԲՀ-ն հիշում ու գնահատում է իր նվիրյալներին, արժևորում նրանց կատարած տեսական ու գործնական աշխատանքը, տարիների վաստակը և փոխանցում նոր սերնդին՝ կոչումով բժշկի առաքելությունը շարունակելու...
22.07.2022
«Արմենիա» հանրապետական բժշկական կենտրոնի դիմածնոտային վիրաբուժության բաժանմունքի ղեկավար, դիմածնոտային վիրաբույժ, բժշկական գիտությունների թեկնածու, դոցենտ Արեգ Սեփյանը զբաղվում է դիմածնոտային...
06.04.2022
ԱՄԵՆԱԸՆԹԵՐՑՎԱԾ ՀՈԴՎԱԾՆԵՐԸ
-
Ժողովրդական դեղամիջոցներ
-
Հղիություն. 4-րդ ամիս
-
Հղիություն. 7-րդ ամիս
-
Կոճապղպեղ նույնն է՝ իմբիր, Ginger եւ Zingiber Officinale
-
«Արագիլ» հիմնադրամը ստեղծված է՝ օգնելու անպտղությամբ տառապող զույգերին. Կարինե Թոխունց
-
Հղիություն. 6-րդ ամիս
-
Հղիություն. 2-րդ ամիս
-
Ամուսնական առաջին գիշերը
- 4-7 ամսական երեխաների սնուցումը
-
Ընկերության մասին
-
Խնձորը` պզուկների դեմ. ազատվիր նրանցից 1 գիշերվա ընթացքում
-
Ինչպես ազատվել անցանկալի մազերից
-
Պարզվում է ապագա երեխայի սեռը կախված է մայրիկի սնունդից
-
Դդում
-
Հիվանդություն, որը փոխում է մեր կյանքը` կրծագեղձի քաղցկեղ
-
Կոճապղպեղ՝ նիհարելու համար (կոճապղպեղի թեյ)
-
Սեռական գրգռում
-
Արգանդի միոմա. նախանշանները, պատճառներն ու բուժումը
-
Հղիություն. 1-ին ամիս
-
Երիցուկ դեղատնային - Ромашка аптечная - Matricaria chamomilla L.
-
Չիչխանի օգտակար հատկությունները
-
Քարավուզ (նույն ինքը՝ նեխուր)
-
Ինչպես ազատվել բերանի վատ հոտից`պարզ միջոց
-
Դիմակներ` մազերի համար
-
Կրծքի ցավե՞ր ունեք. ինչ անել
-
Հեշտոցային արտադրության պատճառները. մասնագետի անդրադարձը
-
Ընդհանուր տեղեկություններ մարմնի համակարգերի մասին
- Բերանի խոռոչի լորձաթաղանթի ախտահարումը սովորական բշտախտի ժամանակ (սկիզբը` նախորդ համարում)
-
Հիվանդություն, որի համար պետք չէ ամաչել (թութք)
-
Ընտրություն ըստ հորոսկոպի
- Խոսենք այդ մասին. ձեռնաշարժություն
-
Հղիությունը և նախապատրաստվելը դրան
-
Երբ գլխացավն ախտանիշ է: Հանճարեղ և օժտված մարդկանց հիվանդություն
-
Լեղաքարային հիվանդություն. բուժման մեթոդները
-
Սեռական թուլության առաջին նախանշանները. news.am
-
Ուլտրաձայնային դոպլերոգրաֆիա (երկակի (դուպլեքս) անոթների)
-
Էկզեմայի տեսակները և բուժումը
-
Իրիդիոսքրինինգ
-
ՈւՆԱԲԻ: Արևելյան բժշկության գաղտնիքները
-
Գամմա-դանակը նշտարի փոխարեն















Գիտական բժշկություն
Հիվանդություններ
Ավանդական բժշկություն
Առողջ ապրելակերպ
Կոսմետոլոգիա
Բժշկական իրավունք
Ալգորիթմեր, թեստեր
Թվեր, փաստեր, դեպքեր
Պատմական խրոնիկա
Աֆորիզմներ
Կարիերային սանդուղքով
Երեխա
Կին
Տղամարդ
Ռեյթինգային համակարգ
