Ցանկանում ես բարձրացնել տրամադրությու­՞նը, փոխի՛ր դեմքիդ արտահայտությունը

Աշխարհում անվիճելիորեն ընդունված է, որ մարդու ներքին վիճակը արտացոլված է նրա դեմքի արտահայտության մեջ, եթե, իհարկե, նա չի ցանկանում գիտակցաբար թաքցնել իրեն փոթորկող հույզերը:

ԱՄՆ-ում այս հարցին մոտեցել են այլ տեսանկյունից և ենթադրել, որ այդ կախվածությունը կարող է կրել փոխադարձ բնույթ: Այլ խոսքերով՝ եթե դուք ցանկանում եք հասնել ներքին ներդաշնակության, ձեր դեմքին պետք է տաք չեզոք արտահայտություն: Ցանկանում եք, որ հոգում ամեն ինչ «երգի՞», ժպտացե´ք:

«Թայմ» ամսագրում ներկայացվում են մեջբերումներ «Անհատ և սոցիալական հոգեբանություն» գիտական լրատուից, որտեղ հրապարակվել են Դեվիդ Մացումոտի՝ Սան-Ֆրանսիսկոյի համալսարանից, և Բոբ Ուիլլինգհեմի՝ Բերկլիի /Կալիֆորնիա նահանգ/ Հոգեբանական հետազոտությունների կենտրոնից, համատեղ աշխատանքի արդյունքները: Նրանք` առաջինն աշխարհում, տեսնող և կույր մարդկանց դեմքերի արտահայտությունների համեմատական ուսումնասիրություն են անցկացրել: Փորձի համար ընտրվել են ձյուդոիստների նկարներ: Նրանք՝ չտեսնողները, մասնակցել են 2004 թ. Աթենքում Պարալիմպիական խաղերին, մնացածը՝ տեսնողները, համապատասխան տարվա Օլիմպիադային:

Գիտնականներն իրենց առջև խնդիր էին դրել գործնականորեն ապացուցել այնվարկածը, որն առաջ էր քաշվել Չարլզ Դարվինի կողմից 1872 թ. «Հույզերի արտահայտումը մարդկանց և կենդանիների մոտ» գրքում: Էվոլյուցիայի տեսության հեղինակը ենթադրել է, որ կույրերը և տեսողություն ունեցողներնիրենց զգացումները միատեսակ են արտահայտում, հետևաբար, ֆիզիոնոմիստիկան ունիվերսալ բնույթ է կրում և սկիզբ է առնում կրկին ձևերի էվոլյուցիոն ծագման մեջ: Մացումոտոն իր հերթին մանրամասն ուսումնասիրել է պրոֆեսիոնալ լուսանկարիչ Ուիլլինգհեմի կողմից արված 123 լուսանկար, և դեմքի արտահայտությունները տեսակավորել ըստ կատեգորիաների:  Հետազոտությունները հանգեցրել էին միանշանակ եզրակացության՝ ոսկե մեդալակիրները՝ և՛ կույրերը, և՛ տեսողություն ունեցողները, մեծավմասամբ անկեղծ էին ուրախանում, որն արտահայտվում էր ոչ միայն լայն ժպիտի մեջ, այլև մարմնի այլ հատվածների մկանների կծկմամբ :«Արծաթին» տիրողները` դժգոհ երկրորդ տեղից, արձագանքնել էին աշխարհիկ կամ ստիպողական ժպիտով: Մացումոտոն և Ուիլլինգհեմը հանգել են եզրակացության, որ բոլոր մարդիկ, անկախնրանից, տեսնումեն, թեոչ, ծնվում են դեմքին միատեսակ հաղորդելու բնական և արհեստական արտահայտության ունակությամբ: Նման ունակությունների առկայությունը տեսողություն չունեցողների մոտ, ովքեր չեն կարող ուրիշներից սովորել դեմքը ծռմռել, վկայում է Դարվինի վարկածի ճշմարտացիության օգտին:

«Թայմը» նաև ուշադրություն է դարձնում հոգեբանների հետազոտությունների վրա, որոնք հրապարակվել էին 1983 թ. և ավելի ուշ: Խոսքն այն մասին էր, որ դեմքի արտահայտությունը սահմանում է մարդու ներքին վիճակը: Այսպես, հոգեբանները խորհուրդ են տվել ինքնսպանության հակվածություն ունեցողհիվանդներին թուլացնել դեմքի մկանները` բարկության կամ զայրույթի նոպայի ժամանակ: Արդյունքում հիվանդները վերականգնում էին իրենց հույզերը կառավարելու ունակությունը: Նաև նկատվել է, որ մատիտը ատամների արանքում սեղմելու դեպքում (շրթունքները շարժվում են, ինչպես ժպիտի ժամանակ) սովորական մուլտֆիլմն ավելի ծիծաղելի և հետաքրքիր է թվում: Ժամանակակից մարզիչները վերցրել են այս հետազոտությունները` որպես զենք: Օրինակ. մարզման ժամանակ մարզիկներին համառորեն խորհուրդ են տալիս խուսափել ցավի դեպքում դիմածռությունից կամ դեմքի վրա լարվածությունից, եթե անգամդահնարավորէմեծճիգերիհաշվին: Որքան էլ տարօրինակ թվա, թուլացած, ոչինչ չարտահայտող արտահայտությունն օգնում է հաղթահարել ցավը, ուժասպառությունն ու հոգնածությունը:

Հարցեր, պատասխաններ, մեկնաբանություններ